بازارهای مالی جهان در واکنش به اعلام توافق اولیه میان ایران و آمریکا و کاهش تنشهای نظامی در خاورمیانه، یکی از پرقدرتترین موجهای صعودی ماههای اخیر را تجربه کردند؛ بهطوری که شاخصهای اصلی سهام در آمریکا و آسیا با رشد قابل توجهی همراه شدند و همزمان قیمت نفت نیز بخش مهمی از «پریمیوم جنگ» را از دست داد.
این تحولات پس از آن رخ داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از دستیابی به یک توافق بزرگ با ایران خبر داد و اعلام کرد اسناد نهایی این توافق در حال تکمیل است. انتشار این خبر موجب شد نگرانی سرمایهگذاران درباره تداوم جنگ، اختلال در صادرات انرژی و احتمال بسته شدن تنگه هرمز تا حد زیادی کاهش یابد.
والاستریت سبزپوش شد
بازارهای آمریکا نیز به سرعت به خبر توافق واکنش نشان دادند. شاخص S&P500 با رشد 1.8 درصدی بهترین عملکرد روزانه خود از ماه آوریل را ثبت کرد و به سه روز افت متوالی پایان داد.
شاخص داوجونز نیز حدود 1.9 درصد افزایش یافت و شاخص نزدک که بیشترین وزن شرکتهای فناوری را در خود جای داده است، با رشد 2.5 درصدی همراه شد.
تحلیلگران معتقدند کاهش ریسک جنگ و احتمال افت قیمت انرژی، چشمانداز سودآوری شرکتها را بهبود بخشیده و فشارهای تورمی را نیز کاهش میدهد؛ موضوعی که به نفع بازارهای سهام ارزیابی میشود.
سقوط نفت با کاهش ریسک بسته شدن تنگه هرمز
همزمان با رشد بازارهای سهام، قیمت نفت روندی معکوس را در پیش گرفت. نفت برنت که در روزهای اوج تنش به محدوده 90 دلار در هر بشکه نزدیک شده بود، با افتی بیش از 4 تا 5 درصدی به محدوده 83 تا 85 دلار بازگشت.
فعالان بازار انرژی معتقدند مهمترین عامل این کاهش، افت نگرانیها نسبت به اختلال در عبور نفتکشها از تنگه هرمز بوده است. این گذرگاه راهبردی حدود یکپنجم تجارت انرژی جهان را در خود جای داده و هرگونه اختلال در آن میتواند شوک بزرگی به بازار جهانی نفت وارد کند.
بازارها چه پیامی میدهند؟
رفتار بازارهای جهانی نشان میدهد سرمایهگذاران کاهش تنش میان ایران و آمریکا را یک تحول مثبت برای اقتصاد جهانی ارزیابی میکنند. رشد همزمان بورسها و کاهش قیمت نفت، بهطور سنتی نشانه کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک و افزایش امید به تداوم رشد اقتصادی است.
با این حال تحلیلگران هشدار میدهند که پایداری این روند به نهایی شدن توافق، اجرای تعهدات طرفین و بازگشایی کامل مسیرهای تجاری و انرژی در منطقه بستگی دارد. به اعتقاد آنها، در صورت تثبیت شرایط جدید، بخشی از سرمایههایی که طی هفتههای اخیر به سمت داراییهای امن حرکت کرده بودند، مجدداً به بازارهای سهام بازخواهند گشت.
کارشناسان همچنین معتقدند کاهش قیمت نفت میتواند فشارهای تورمی را در اقتصادهای بزرگ جهان کاهش دهد و مسیر بانکهای مرکزی برای کاهش نرخ بهره را هموارتر کند؛ موضوعی که در نهایت به نفع بازارهای مالی و رشد اقتصادی جهانی خواهد بود.
